Kazi ya Kila Mtu
Kifungu cha Biblia: 1 Wakorintho 3:10–15
“10 Kwa neema ya Mungu niliyopewa, niliweka msingi kama fundi mkuu mwenye hekima, na mwingine anajenga juu yake. Lakini kila mtu aangalie jinsi anavyojenga. 11 Maana hakuna mtu awezaye kuweka msingi mwingine isipokuwa ule uliokwisha kuwekwa, ambao ni Yesu Kristo. 12 Kama mtu akijenga juu ya msingi huu kwa dhahabu, fedha, mawe ya thamani, miti, nyasi au majani makavu, 13 kazi yake itaonekana wazi, kwa maana Siku ile itaifunua. Itafunuliwa kwa moto, nao moto utajaribu ubora wa kazi ya kila mtu. 14 Kazi aliyoijenga mtu ikibaki, atapokea thawabu. 15 Kazi yake ikiteketea, atapata hasara; yeye mwenyewe ataokolewa, lakini ni kama mtu anayeponea kwenye moto.”
Kwa neema ya Mungu niliyopewa, niliweka msingi kama fundi mkuu mwenye hekima, na mwingine anajenga juu yake. Lakini kila mtu lazima aangalie jinsi anavyojenga juu yake. 11 Maana hakuna mtu awezaye kuweka msingi mwingine isipokuwa ule uliokwisha kuwekwa, ambao ni Yesu Kristo.
12 Kama mtu akijenga juu ya msingi huo kwa dhahabu, fedha, mawe ya thamani, miti, nyasi au majani makavu, 13 kazi ya kila mtu itaonekana wazi, kwa maana Siku ile itaidhihirisha; itafunuliwa kwa moto, nao moto utajaribu ubora wa kazi ya kila mtu. 14 Kazi aliyoijenga mtu ikibaki, atapokea thawabu. 15 Kazi ya mtu ikiteketea, atapata hasara; yeye mwenyewe ataokolewa, lakini ni kama mtu anayepita motoni. Ndugu wapendwa, nina hakika mnakumbuka St. Petersburg, jiji la pili kwa ukubwa nchini Urusi, ambako mchungaji wetu alifanya mkutano wa pamoja wa injili.
Mji huu ulijengwa kwenye mdomo wa Mto Neva mwaka 1703 na Peter Mkuu, aliyekuwa na nia ya kupanua eneo lake hadi Ulaya. Kwa kuwa uko kwenye mdomo wa mto, eneo hilo hapo awali lilikuwa na vinamasi. Kwa hiyo, kabla ya kujenga majengo, waliweka mawe magumu juu ya ardhi hiyo kwa miaka mingi. Baada ya hapo ndipo walipoanza kujenga. St. Petersburg, yenye majengo mengi maridadi ya mtindo wa Ulaya, huhesabiwa kuwa mojawapo ya miji yenye fahari na uwiano mkubwa zaidi barani Ulaya kwa mtazamo wa usanifu majengo. Nimeitaja St. Petersburg leo kwa sababu katika kifungu cha leo, Mkristo anafananishwa na mtu anayejenga jengo juu ya “msingi” wa “Yesu Kristo.” Kuweka msingi ni muhimu sana katika kujenga jengo. Wale waliompokea Yesu Kristo kuwa Mwokozi wameweka msingi imara kuliko yote.
Ingawa msingi ni Yesu Kristo, kazi ya kila mwamini au mjenzi hutofautiana. Hapa, kazi inamaanisha juhudi na unyoofu anaouonyesha mtu. Kila mjenzi huonyesha kiwango tofauti cha juhudi na unyoofu. Wakati ukifika, kazi ya kila mmoja itafunuliwa wazi. Tunapokaribia mwisho wa mwaka, mnaionaje kazi yenu? Kuna msemo usemao, “Juhudi hazipotei bure.” Kazi yote mliyofanya kwa imani inapaswa kukubaliwa na Baba Mungu na kuwekwa kuwa thawabu. Ninaomba ujumbe huu uwasaidie kuchunguza jinsi mlivyofanya kazi mwaka huu na katika maisha yenu yote ya Kikristo, ili muishi maisha ya Kikristo yenye thamani zaidi. Mstari wa 11 wa kifungu cha leo unasema, “Maana hakuna mtu awezaye kuweka msingi mwingine isipokuwa ule uliokwisha kuwekwa, ambao ni Yesu Kristo.”
Mstari huu unaonyesha kwamba maisha yetu ya Kikristo yanategemea imani yetu katika Yesu Kristo pekee. Kwa kumwamini Yesu Kristo, tunasamehewa dhambi zetu, tunazaliwa upya kwa Roho Mtakatifu na kuwa watoto wa Mungu. Tunapofuata Neno la Mungu, tunavua kila namna ya uovu na kupigana na dhambi hata kumwaga damu, na hivyo kurejesha sura ya Mungu ndani yetu. Haya ndiyo maisha ya Kikristo. Kama 1 Wakorintho 3:16 inavyotukumbusha, “Je, hamjui ya kuwa ninyi mmekuwa hekalu la Mungu na ya kuwa Roho wa Mungu anakaa ndani yenu?” Roho wa Mungu huwafanya watoto wake kuwa hekalu lake. Hata hivyo, usafi na ukamilifu wa hekalu hilo hutofautiana kulingana na juhudi ambazo kila mmoja wetu ameweka katika kazi yake, kiroho na kimwili.
Kadiri tunavyotahiri mioyo yetu, ndivyo tunavyoweza kulifanya hekalu liwe safi zaidi. Kadiri tunavyokuwa waaminifu katika wajibu wetu, ndivyo tunavyoweza kulifanya hekalu liwe kamilifu zaidi. Tunapotekeleza wajibu tuliopewa na Mungu na kupitia hali mbalimbali, tunajipatia sifa za kiroho zinazohitajika. Tunapofikia amani, upole, rehema na uvumilivu, tunalipamba hekalu kwa mapambo mazuri. Hekalu lenye sifa hizi za kiroho si safi tu, bali pia limekamilika zaidi. Mstari wa 12 unasema, “Kama mtu akijenga juu ya msingi huo kwa dhahabu, fedha, mawe ya thamani, miti, nyasi na majani makavu.” Unagawa kazi tunayofanya kujenga juu ya msingi wa Yesu Kristo katika viwango sita. Pia kuna sababu ya kuorodhesha vitu hivyo kwa mpangilio huo: dhahabu, fedha, mawe ya thamani, miti, nyasi na majani makavu. Vimepangwa kulingana na thamani yake machoni pa Mungu. Huenda mtu akauliza, “Je, mawe ya thamani si ya thamani kuliko dhahabu?” Mawe ya thamani hung’aa na yana thamani kubwa.
Hata hivyo, zikikwaruzwa kidogo tu, thamani yake hushuka sana. Zaidi ya hayo, zikivunjika huwa hazina matumizi. Vipi kuhusu dhahabu? Inaweza kufinyangwa katika maumbo mbalimbali. Hata ikipasuka au kukwaruzwa, inaweza kurudishwa katika hali yake ya awali. Thamani ya sarafu hubadilika kadiri muda unavyopita, lakini thamani ya dhahabu hutambulika daima. Katika kila kizazi, dhahabu imetumika kote duniani na watu wamejikusanyia mali kwa kuikusanya. Ingawa fedha inafanana na dhahabu kwa mambo mengi, haifikii dhahabu kwa mng’ao na uimara. Sifa zake pia zinaweza kubadilika kulingana na mazingira. Ndiyo maana mstari unataja dhahabu, fedha na mawe ya thamani kwa mpangilio wa thamani yake machoni pa Mungu. Vinavyofuata mawe ya thamani ni miti na nyasi, ambavyo ni vitu hai.
Cha mwisho ni majani makavu, ambayo hayana uhai. Tunapojenga hekalu mioyoni mwetu, baadhi yetu hutumia dhahabu, fedha au mawe ya thamani, na wengine hutumia miti, nyasi au majani makavu. Kisha mstari wa 13 unasema, “Kazi ya kila mtu itaonekana wazi, kwa maana Siku ile itaidhihirisha; itafunuliwa kwa moto, nao moto wenyewe utajaribu ubora wa kazi ya kila mtu.” Maneno “kazi ya kila mtu itaonekana wazi” yanamaanisha kwamba tutajua jinsi tulivyoishi maisha ya imani kwa unyoofu na jinsi tulivyoishi katika kweli. Itafunuliwa kama tulijenga kwa dhahabu, fedha, mawe ya thamani, miti, nyasi au majani makavu. Hili linahusiana pia na viwango vya imani yetu. Ikiwa kuna viwango vitano vya imani, kwa nini Biblia inaainisha kazi yetu kwa kutumia vifaa sita? Kifaa cha mwisho, majani makavu, hakina uhai. Ni mabaki yanayobaki baada ya nafaka na makapi kuondolewa.
Kwa hiyo, mtu ambaye kazi yake inafananishwa na majani makavu hajafikia hata kiwango cha kwanza cha imani. Hali yake pia haihusiani na wokovu. Ikiwa Bwana angerudi mawinguni sasa, mtu huyo asingonyakuliwa, bali angebaki kukabili Dhiki Kuu ya miaka saba. Hata hivyo, akifaulu kudumisha imani yake hadi mwisho na kuuawa kwa ajili ya imani, angepokea angalau wokovu wa aibu. Miongoni mwa watu ambao kazi yao ya imani ni kama majani makavu wamo wale watakaookolewa kama masalio. Kwa kweli, si rahisi kudumisha imani na kufa kwa ajili yake wakati wa Dhiki Kuu ya miaka saba. Tuseme kurudi kwa Bwana mawinguni, ambako wamesikia kukihusu mara nyingi, kumetokea. Waumini wenzao wamekwisha nyakuliwa na hawaonekani tena. Wao wanapaswa kushikilia imani yao hadi mwisho na kupata wokovu hata kwa kufa kishahidi, lakini wengi hawawezi kustahimili mateso makali na kumkana Bwana. Natumaini hakuna yeyote kati yenu aliye na imani inayofanana na majani makavu. Basi, vipi kuhusu mtu ambaye kazi yake inafananishwa na nyasi?
Wana uhai lakini hawana matunda, kwa hiyo wako katika kiwango cha kwanza cha imani. Mtu anayefananishwa na miti amekua kiroho kwa kiasi fulani na anazaa matunda. Yuko katika kiwango cha pili cha imani, ambapo mtu hujaribu kutenda kulingana na Neno. Mtu anayefananishwa na mawe ya thamani yuko katika kiwango cha tatu, ambapo anaweza kutenda kulingana na Neno. Kama mawe ya thamani yanavyong’aa, anaweza kuushinda ulimwengu kwa imani na kumtukuza Mungu. Mtu anayejenga kwa fedha yuko katika kiwango cha nne, akiwa ametakaswa kwa upendo mkuu kwa Mungu. Mwisho, mtu anayejenga kwa dhahabu yuko katika kiwango cha tano cha imani, ambapo anaweza kumpendeza Mungu. Baba Mungu anajua vyema kazi ya kila mtu. Anajua kwa unyoofu gani tumepanda na kutenda, naye hutulipa kulingana na hayo.
Wakati utafika ambapo kazi ya kila mtu itafunuliwa. Mstari wa 13 unasema, “Kazi ya kila mtu itaonekana wazi, kwa maana Siku ile itaidhihirisha; itafunuliwa kwa moto, nao moto wenyewe utajaribu ubora wa kazi ya kila mtu.” Basi, neno “siku” katika kifungu hiki linamaanisha nini? Lina maana tatu tofauti. Neno lenye maana tatu pia huitwa neno lenye tabaka tatu za maana. Tuchunguze maana hizo moja baada ya nyingine. Kwanza, “siku” humaanisha wakati kipindi fulani kinapomalizika, kama mwisho wa mwaka. Mwaka unapokaribia mwisho, kazi ya kila mtu katika mwaka huo hufunuliwa. Kazi za wachungaji, walimu wa shule ya Jumapili, viongozi wa vikundi vidogo, viongozi wa vitongoji na wilaya, viongozi wa vikundi na viongozi wa huduma hufunuliwa. Huonekana jinsi walivyomtumikia Mungu kwa unyoofu na ni watu wangapi waliowaongoza kwenye wokovu. Kazi yao inapotambuliwa, kanisa huwapa tuzo, nayo huwekwa pia kuwa thawabu mbinguni. Hata kama hujafikia kiwango cha tano cha imani, ukiendeleza upendo wako wa dhati kwa roho za watu hadi mwisho wa mwaka, kazi yako hakika itafunuliwa.
Bila kujali jaribu linalokuja, unaweza kulilinda kundi lako na kuleta uamsho kwa kuwaongoza wengi kwa injili. Lakini kadiri muda unavyopita, watu wengi hupoteza bidii, hushindwa kushukuru wanapokabiliwa na matatizo na kukata tamaa. Hutoa visingizio wakisema, “Siwezi kushiriki Injili sasa. Si rahisi kwenda kuwatembelea.” Wanapopoteza utimilifu wa Roho na bidii katika wajibu wao, baadhi ya washiriki wao huacha kuja kanisani. Kama vile moto unavyoharibu majani makavu na miti, kazi waliyofanya nayo huharibika. Tunapohitimisha mwaka, tunaweza kuona kazi tuliyofanya katika mwaka huo inaangukia katika kundi gani. Huenda tukadhani tulifanya kazi kwa bidii na taabu mwaka mzima, lakini itafunuliwa tulifanya kwa upendo, imani na unyoofu kiasi gani. Itafunuliwa tulitumia nguvu na kujitoa kwa kiasi gani, tuliomba na kufunga kwa machozi kwa ajili ya roho za watu kwa kiasi gani, na tuliwapenda kwa kiasi gani. Maana ya kwanza ya “siku” ni wakati wa kuhitimisha kipindi fulani.
Pili, “siku” humaanisha wakati wa kujaribiwa. Mstari wa 13 unatufahamisha kwamba moto wenyewe utajaribu ubora wa kazi ya kila mtu; yaani, kutakuwa na jaribu la moto. Jaribu la moto humaanisha majaribu au dhiki zinazokuja kuipima imani yetu. Kati ya vifaa hivi sita, kipi huungua haraka zaidi? Ni majani makavu. Yakishika moto, huteketea mara moja na kubaki majivu tu. Vinavyofuata ni nyasi na miti. Katika moto hafifu, mti ulio hai hautateketea mara moja, lakini bado utaharibika. Katika moto mkali, mti utateketea. Vipi kuhusu mawe ya thamani? Hayateketei kwa moto. Hata hivyo, katika moto mkali baadhi yake yanaweza kupoteza sifa zake za pekee au hata kuvunjika. Hapo kazi yote inaweza kuharibika kwa muda mfupi. Kiwango cha tatu cha imani hufananishwa na mawe ya thamani. Kama mawe hayo yanavyopendeza na kung’aa, watu walio katika kiwango hiki huonekana wazuri wanapojazwa Roho. Huomba kwa bidii, huimba sifa kwa machozi na kuazimia kumwishia Bwana.
Hata hivyo, hawawezi kuwa hivyo wakati wote. Wanapokabiliwa na jaribu kubwa, imani yao inaweza kubadilika. Kwa hiyo, hata walio katika kiwango cha tatu cha imani hawapaswi kujiona wako salama. Tunapaswa kuvuka alama ya asilimia 60 ya kiwango cha tatu, yaani mwamba wa imani, kisha tufikie kiwango cha nne ambacho mtu hana uovu wala mawazo ya mwili. Watu walio katika viwango vya nne na tano hawayumbishwi wala kubadilika hata wanapokabiliwa na jaribu kubwa. Wao ni kama dhahabu au fedha, ambavyo havibadiliki kwa moto. Badala yake, usafi wake huongezeka uchafu unapoondolewa. Kwa mfano, Danieli na rafiki zake watatu walipopita katika jaribu kwa imani, walizidi kuwa watu wa thamani. Vivyo hivyo, kazi yao haiharibiki kwa jaribu lolote la moto, bali thamani yake huongezeka. Hivyo, siku jaribu la moto linapokuja, tunaweza kupima ubora wa kazi yetu.
Tatu, “siku” humaanisha siku tutakapomaliza maisha yetu duniani na kusimama mbele za Bwana. Kwa usahihi zaidi, ni siku ya Hukumu ya Kiti Kikuu Cheupe. Ufunuo 22:12 unasema, “Tazama, naja upesi, na thawabu yangu iko pamoja nami, kumlipa kila mtu kama kazi yake ilivyo.” Kama ilivyosemwa, Bwana wetu atakaposhuka mawinguni na waumini wake kunyakuliwa, Karamu ya Arusi ya miaka saba na Ufalme wa Milenia vitafuata. Baadaye itakuja Hukumu ya Kiti Kikuu Cheupe. Huo ndio wakati imani ya watu wote waliokuzwa duniani itakapopimwa. Watapokea thawabu na kuingia katika makao yao ya mbinguni. Tumeangalia maana tatu za “siku”: kwanza, mwisho wa kipindi fulani; pili, wakati wa jaribu; na tatu, siku tutakapomaliza maisha yetu duniani na kusimama mbele za Bwana. Mistari ya 14–15 inasema, “Kazi aliyoijenga mtu ikibaki, atapokea thawabu. 15 Kazi yake ikiteketea, atapata hasara; yeye mwenyewe ataokolewa, lakini ni kama mtu anayepita motoni.” Basi, ni vifaa gani hubaki bila kuharibika baada ya jaribu la moto? Ni dhahabu, fedha na mawe ya thamani. Kama nilivyoeleza awali, baadhi ya vito vya thamani vinaweza kuharibika katika moto mkali, lakini kwa ujumla haviteketei kwa moto. Kinyume chake, miti, nyasi na majani makavu huungua na karibu hakuna umbo lake hubaki.
Kwa hiyo, chochote kilichojengwa kwa miti, nyasi au majani makavu hakina manufaa, na hakuna tuzo kinachopewa. Tunapewa tuzo pale tu kazi yetu inapobaki salama hata baada ya jaribu la moto. Katika kanisa hili tunatoa tuzo za ubora kwa waliofanya vizuri sana katika kila eneo, na vyeti vya pongezi kwa waliofanikisha mambo makubwa. Tuzo hizo huwa pia thawabu zao mbinguni na kuwapa utukufu wa milele. Baraka hufuata pia tunapopita jaribu kwa imani. Hata hivyo, jambo muhimu zaidi kuliko tuzo hizi ni thawabu tutakazopokea katika Hukumu Kuu, kwa sababu makao na thawabu tutakazopokea hapo vitadumu milele. Kwa hiyo, wale wanaojikusanyia hazina mbinguni kwa bidii na kwa tumaini la mbinguni ni wenye hekima kweli. Yesu alisema katika Mathayo 6:20, “Jiwekeeni hazina mbinguni, ambako nondo wala kutu haviharibu, wala wezi hawavunji na kuiba.” Yesu alisema tujiwekee hazina mbinguni kwa ajili ya nani?
Alisema tujiwekee hazina hizo kwa ajili yetu wenyewe. Kazi na kujitoa kwenu kwa ajili ya ufalme wa Mungu hutumika kama vifaa vya kujenga makao yenu ya mbinguni. Hasa juhudi zenu za kuhubiri, kutembelea na kuwaombea watu wapate wokovu, pamoja na kujitoa kwenu kujenga patakatifu ambamo wengi wanaweza kumwabudu Mungu, vinahusiana moja kwa moja na makao yenu ya mbinguni. Yesu alisema, “Nyumbani mwa Baba yangu mna makao mengi; kama sivyo, ningaliwaambia; maana naenda kuwaandalia mahali.” Bwana wetu ndiye msimamizi mkuu wa ujenzi wa makao yetu ya mbinguni, naye hujenga makao ya kila mtu kulingana na yale aliyoyafanya. Kwa hiyo, tunapaswa kupeleka vifaa vya kujengea makao yetu ya mbinguni kwa uaminifu, huduma na kuwaongoza watu kwenye wokovu. Mstari wa mwisho wa kifungu cha leo unasema, “Kazi yake ikiteketea, atapata hasara; yeye mwenyewe ataokolewa, lakini ni kama mtu anayepita motoni.” Miti, nyasi na majani makavu huungua kwa moto. Basi, mstari huu unamaanisha nini unaposema, “Kazi yako ikiteketea, utapata hasara”? Tuseme umefanya kazi kwa bidii mwaka mzima ukiwa kiongozi wa kikundi au mwalimu wa shule ya Jumapili. Lakini unapotafakari, hujazaa matunda na umeendeleza tu hali ilivyokuwa. Yesu alisema nini kuhusu hali hiyo? Katika mfano wa talanta, alimwambia mtumishi ambaye hakupata talanta nyingine, “Basi, mnyang’anyeni talanta hiyo, mkampe yule aliye na talanta kumi.” Si wewe tu unayepata hasara; kazi ya Mungu uliyokabidhiwa nayo huharibika.
Usipotimiza wajibu wako kama kiongozi wa kikundi kidogo au kiongozi wa kikundi, washiriki wenzako pia hupata hasara ya kiroho. Hawakui katika imani wala kustawisha roho zao. Kwa kuwa hawajaweza kuihubiria familia zao au kushinda majaribu na dhiki, wameathirika. Ukishindwa kutimiza wajibu wako kama kiongozi wa parokia au mwalimu mlezi, parokia yako yote au kikundi chako cha huduma huathirika. Ikiwa wewe ni mkuu wa kikundi, kosa lako linaweza kusababisha hasara kubwa zaidi. Tukirudi kwenye kifungu, kinasema, “Yeye mwenyewe ataokolewa, lakini ni kama mtu anayepita motoni.” Haimaanishi kwamba umepoteza imani yako. Inamaanisha tu kwamba, ingawa ulikubali wajibu, hukudhihirisha kazi yako. Kwa hiyo, unaweza kuokolewa. Lakini kutodhihirisha kazi yako kunaonyesha kuwa una mapungufu.
Kwa sababu hiyo, majaribu hufuata ili kurekebisha mapungufu yako. Lolote unalofanya au kupanda mbele za Mungu, nakusihi ulifanye kwa imani na kwa moyo wako wote, nguvu zako zote, nafsi yako yote na akili zako zote. Hapo ndipo kazi yako haitateketezwa na jaribu la moto, bali itazaa matunda makamilifu kwa wakati wake na kuwekwa kuwa thawabu za mbinguni. Mwaka 2024 unakaribia mwisho. Tunapotazama nyuma, kwa neema ya Mungu na upendo wa Bwana tumeweza kushinda kila wakati. Zaidi ya yote, nguvu za Mungu zisizoshindwa zimetulinda na kutuwezesha kumtukuza. Katika mwaka 2025 pia, kanisa hili litaendeleza kwa nguvu ufalme wa Mungu na kumletea Baba Mungu furaha kubwa kama kanisa la Filadelfia.
Ufunuo 3:11–12 hutuambia, “Naja upesi; shika sana ulicho nacho, mtu asije akaitwaa taji yako. 12 Yeye ashindaye, nitamfanya kuwa nguzo katika hekalu la Mungu wangu, wala hatatoka humo tena; nami nitaandika juu yake jina la Mungu wangu, na jina la mji wa Mungu wangu, Yerusalemu Mpya, ushukao kutoka mbinguni kwa Mungu wangu, na jina langu jipya.” Kama Bwana wetu alivyosema, ninaomba katika jina lake kwamba mjenge kwa dhahabu mkiwa duniani na kustahili kuishi pamoja naye katika Yerusalemu Mpya.
